چرا در سخنان پیامبر اکرم (ص) نام حضرت زینب (س) به عنوان یکی از زنان برتر عالم نیامده است؟ - بانوان فاطمی

چرا در سخنان پیامبر اکرم (ص) نام حضرت زینب (س) به عنوان یکی از زنان برتر عالم نیامده است؟

 

در مورد این سخن پیامبر اکرم (ص) که فرمود: «خدیجه دختر خویلد، و فاطمه دختر محمد، و مریم دختر عمران، و آسیه دختر مزاحم همسر فرعون بهترین زنان بهشتند.» جند احتمال وجود دارد یکی این که این روایت و مانند آن در صدد بیان افضل بودن نسبی این افراد است؛ یعنی در زمان فرعون، آسیه برتر از همه بوده، در زمان حضرت عیسی، حضرت مریم اشرف زنان عالم بود و در زمان پیامبر (ص)، حضرت خدیجه و حضرت فاطمه (س) اشرف بانوان بودند. روایت می خواهد برتری این چهار زن نسبت به زنان عصر خود را بیان کند. و این منافات ندارد که اولا درجات این زنان با هم یکسان نباشد و یا در عصر دیگر زنان کاملی چون حضرت زینب(س) ظهور نمایند؛ و در خصوص مقام حضرت زینب(س) اگر چه ما به روایت معتبری از پیامبر اکرم (ص) دست نیافتیم ولی روایاتی که از پیامبر(ص) در باره ذریّه حضرت زهرا (س) وارد شده است، عظمت مقام این بانوی بزرگ فهمیده می شود.
این بانوی بزرگ فهمیده می شود.
احتمال دیگر این است که براساس این روایات هیچ زنی به مقامات معنوی آن چهار بانوی محترم نمی رسند.
پاسخ تفصیلی
در پاسخ به این سؤال باید در نظر داشت که سنجش مقامات معنوی افراد و درک نسبت میان آنها کار آسانی نیست و آنچه که بیان می شود بر اساس ظاهر روایاتی است که به دست ما رسیده است. براین اساس در مورد این سخن پیامبر خدا (ص) که فرمود:«خدیجه دختر خویلد، و فاطمه دختر محمد، و مریم دختر عمران، و آسیه دختر مزاحم همسر فرعون بهترین زنان بهشتند.»[۱]چند احتمال وجود دارد: احتمال اول این است که معنای کلام پیامبر گرامی اسلام چنین نیست که فقط چهار زن به حدّ کمال رسیدند، و زن دیگری نمی تواند چنین موقعیتی را درک کند. این روایت می خواهد برتری این چهار زن نسبت به زنان عصر خود را بیان کند. و این منافات ندارد که بین این چهار نفر اختلاف مرتبه باشد و یا در عصر دیگر زنان کاملی چون حضرت زینب(س) ظهور نمایند؛ مثل این که حضرت فاطمه زهرا (س) از بقیه زنان و از همه زنان تا قیامت برتر است و این برتری در روایات هم آمده است.
چنان که آنچه در قرآن کریم درباره حضرت مریم آمده است: «و به یاد آر هنگامی را که فرشتگان گفتند:ای مریم! همانا خداوند تو را برگزیده و پاک ساخته و بر زنان جهان برتری داده است».[۲] مفسران، در مورد آیه شریفه گفته اند:«مرادِ آیه شریفه، برتری حضرت مریم (س) بر همه زنان جهان در عصر خود است[۳]. همان طوری که پیامبر اکرم (ص) در جای دیگر فرموده اند: «مریم سرور زنان جهان در عصر خود بود؛ اما دخترم فاطمه سرور همه زنان جهان از آغاز تا پایان است»[۴]. اگرچه با روایاتی که از پیامبر(ص) در باره عظمت مقام فرزندان حضرت زهرا (س) وارد شده است، عظمت مقام این بانوی بزرگ فهمیده می شود. همان طوری که امام سجّاد (ع) خطاب به حضرت زینب(س) می فرماید: “…شما بحمدلله عالمه غیر معلمه هستید (دانشمند تعلیم ندیده) و فهیمی هستید که کسی چیزی به شما تفهیم نکرده است.”[۵] آنچه مهم است این است که در هیچ حدیث و روایتی نداریم که چنین مقامی از حضرت زینب سلب شده باشد بلکه همانطور که اشاره شد فضیلت های زیادی در روایات در باره حضرت زینب (س) نقل شده است.
احتمال دیگر آن است که براساس این روایات هیچ زنی به مقامات معنوی آن چهار بانوی محترم نمی رسند.